काठमाडौं — नेपाली कांग्रेसले प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ को प्रारम्भिक समीक्षा सार्वजनिक गर्दै आफ्नो पराजयलाई औपचारिक रूपमा आत्मसात गरेको छ।
पार्टीले निर्वाचन परिणामलाई “उच्च लोकतान्त्रिक संस्कृतिको अभ्यास” भन्दै स्वीकार गरेको छ र आगामी दिनमा जिम्मेवार प्रतिपक्षको भूमिका निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
साथै, निर्वाचनमा सहभागी सम्पूर्ण मतदाताप्रति आभार व्यक्त गर्दै विजयी दल तथा उम्मेदवारहरूलाई बधाई दिएको छ भने निर्वाचन सफल बनाउन योगदान पुर्याउने सरकार, निर्वाचन आयोग, सुरक्षा निकाय र सञ्चारकर्मीप्रति सम्मान प्रकट गरेको छ। समीक्षा प्रतिवेदनमा कांग्रेसले स्पष्ट रूपमा स्वीकार गरेको छ कि “रास्वपा विजयी भएको तथ्यभन्दा ठूलो सत्य नेपाली कांग्रेस पराजित भएको हो।”
पार्टीका अनुसार समयमै आफूलाई रूपान्तरण गर्न नसक्नु, मतदातासम्म प्रभावकारी सन्देश पुर्याउन असफल हुनु तथा बढ्दो जनअसन्तुष्टिलाई सम्बोधन गर्न नसक्नु नै पराजयका मुख्य कारण बने।
सभापति गगन थापाले दिएको राजीनामालाई उच्च नैतिक कदमका रूपमा कदर गरिए पनि केन्द्रीय कार्यसमितिले त्यसलाई अस्वीकृत गर्दै वर्तमान परिस्थितिमा नेतृत्व निरन्तरता आवश्यक रहेको निष्कर्ष निकालेको छ, साथै पराजयको जिम्मेवारी समग्र पार्टीले वहन गर्नुपर्ने धारणा अघि सारेको छ।
कांग्रेसले आफ्नो हारका प्रमुख कारणहरूमा नयाँ संविधानपछि अपेक्षित सुधार गर्न नसक्नु, दीर्घकालीन राजनीतिक अस्थिरता, पुरानै नेतृत्वको दोहोरिनु, सत्ता केन्द्रित गठबन्धनप्रति जनआक्रोश तथा भ्रष्टाचार र प्रशासनिक ढिलासुस्तीलाई औंल्याएको छ।
त्यस्तै, सामाजिक सञ्जाल, एल्गोरिदम र लोकप्रियतावादले मतदाताको मनोविज्ञानमा पारेको प्रभावलाई पनि नयाँ चुनौतीका रूपमा स्वीकार गरिएको छ। प्रतिवेदनले २०७९ को स्थानीय र संघीय निर्वाचनदेखि देखिएको असन्तुष्टि ‘जेनजी विद्रोह’ हुँदै २०८२ को निर्वाचनमा मतका रूपमा प्रकट भएको निष्कर्ष निकालेको छ।
आगामी रणनीतिअन्तर्गत कांग्रेसले जिम्मेवार प्रतिपक्षको भूमिका सशक्त बनाउने, संगठन पुनर्संरचना गर्ने, युवामैत्री तथा डिजिटल अभियान विस्तार गर्ने, भ्रष्टाचारविरुद्ध कडा कदम चाल्ने र नागरिकको विश्वास पुनःस्थापित गर्ने योजना अघि सारेको छ।
पार्टीले पराजयलाई अन्त्य नभई नयाँ सुरुवातको अवसरका रूपमा व्याख्या गर्दै नयाँ ऊर्जा, स्पष्ट दृष्टिकोण र सुधारको संकल्पसहित अघि बढ्ने संकेत दिएको छ।
समग्रमा, कांग्रेसको यो समीक्षा केवल हारको विश्लेषण नभई आत्मआलोचना, सुधारको प्रतिबद्धता र भविष्यको मार्गचित्र प्रस्तुत गर्ने महत्वपूर्ण दस्तावेजका रूपमा देखिएको छ, जसले अब व्यवहारमा कत्तिको रूप लिन्छ भन्ने प्रश्न भने खुला नै रहेको छ।