दाङ । दाङमा १३ हजार दुई सय ९४ परिवार कृषिबाहेक व्यापार–व्यवसायमा सक्रिय रहेका छन् । राष्ट्रिय जनगणना, २०७८ को तथ्याङ्कअनुसार घरेलु उद्योगमा १७ दशमलव ९, व्यापारमा ५२, यातायात क्षेत्रमा ८ दशमलव ७, सेवा क्षेत्रमा ९दशमलव ६ र अन्य क्षेत्रमा ११ दशमलव ८ प्रतिशत सक्रिय छन् ।
तथ्याङ्कले उत्पादनभन्दा पनि व्यापारमा सक्रिय हुने सङ्ख्या बढी रहेको देखाएको छ । यसबाट जिल्लामा उत्पादनको अवस्था कमजोर देखाएको छ । उद्योग तथा उत्पादन क्षेत्र कम हुँदा जिल्ला आत्मनिर्भर हुन सकेको छैन । सहरी क्षेत्रका पालिकाहरुमा बढी र ग्रामीण क्षेत्रका पालिकामा कम परिवारले व्यवसाय गर्ने गरेको जनगणनाको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।
जिल्लाको पहाडी क्षेत्रमा रहेको बङ्गलाचुली गाउँपालिकामा दुई सय १० परिवार व्यवसायमा रहेका छन् । जसमध्ये घरेलु उद्योगमा २१।९, व्यापारमा ५०।५, यातायातमा २।९, सेवा क्षेत्रमा २१ र अन्य क्षेत्रमा ३।८ प्रतिशत रहेका छन् । जिल्ला सदरमुकाममा रहेको घोराही उपमहानगरपालिकामा तीन हजार सात सय ८१ जना परिवार व्यवसायमा सक्रिय रहेका छन् ।
जसमा घरेलुतर्फ १४।८, व्यापारमा ५४, यातायात क्षेत्रमा ७।५, सेवा क्षेत्रमा ९।५ र अन्य क्षेत्रमा १४।२ प्रतिशत रहेका छन् । तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका तीन हजार सात सय ४८ परिवारले व्यवसाय गरिरहेका छन् । जसमा घरेलुतर्फ १४।९, व्यापारमा ५५।१, यातायात क्षेत्रमा ८।७, सेवा क्षेत्रमा १०।४ र अन्य क्षेत्रमा ११ प्रतिशत रहेका छन् ।
त्यस्तै शान्तिनगर गाउँपालिकामा ६ सय ६० परिवारले व्यवसाय गर्ने गरेका छन् । जसमा घरेलु उद्योग क्षेत्रमा १४।८, व्यापारमा ४२।४, यातायातमा ११।२, सेवामा ६।४, अन्य क्षेत्रमा २५।२ प्रतिशत रहेका छन् । बबई गाउँपालिकामा चार सय ८१ परिवारले व्यवसाय गर्ने गरेका छन् भने दङ्गीशरण गाउँपालिकामा पाँच सय ३९ परिवारले व्यवासाय गर्ने गरेको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।
यस्तै, लमही नगरपालिकामा एक हजार एक सय १४ परिवार व्यवसायमा आबद्ध रहेको पनि तथ्याङ्कले देखाएको छ । जसमा घरेलुतर्फ १८।७, व्यापारमा ५६।७, यातायातमा ९।४, सेवा क्षेत्रमा ९।२ र अन्य क्षेत्रमा ६ प्रतिशत छन् । व्यवसयामा आबद्ध हुनेतर्फ राप्ती गाउँपालिकाका एक हजार तीन सय १८ परिवार रहेका छन् ।
जसमा घरेलु उद्योगमा २४।५, व्यापारमा ४८।३, यातायातमा ७।७, सेवामा ८।२, अन्य क्षेत्रमा ११।४ प्रतिशत रहेका छन् । गढवा गाउँपालिकामा व्यवसाय गर्नेको सङ्ख्या एक हजार चार परिवार छन् ।
त्यसमध्ये घरेलुमा २८।४, व्यापारमा ४७।२, यातायातमा १०।९, सेवा क्षेत्रमा ५।८ र अन्य क्षेत्रमा ७।८ प्रतिशत रहेका छन् । राजपुर गाउँपालिकामा चार सय ३९ परिवारले व्यवसाय गर्ने गरेका छन् । जसमा घरेलुतर्फ १२।८, व्यापारमा ४९।२, यातायातमा ८।४, सेवामा १५ र अन्य क्षेत्रमा १४।६ प्रतिशत रहेको छ ।
