आज भदौ २३ गते जेन्जी सहिद दिवस। सरकारले सार्वजनिक बिदा दिएको छ, राष्ट्रिय शोक मनाइएको छ, र गत वर्षको आन्दोलनमा ज्यान गुमाएका युवाहरूको सम्मान गरिँदैछ। तर प्रश्न उठ्छ: के बिदाको घोषणा मात्रले न्याय हुन्छ? के राज्यले आन्दोलनको मूल मर्म बुझेको छ?
२०८२ भदौ २३ बाट सुरु भएको जेन्जी आन्दोलन केवल "एक दिनको प्रदर्शन" थिएन-यो एउटा पुस्ताको आक्रोश, आशा र परिवर्तनको चाहनाको प्रतीक थियो। यसका मुख्य मागहरू थिए-भ्रष्टाचार र नातावादको अन्त्य, सामाजिक सञ्जालमाथिको प्रतिबन्ध फुकुवा, र तत्कालीन सरकार विघटन गरी पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा चुनावी सरकार गठन। आन्दोलनको "मोक्ष" अर्थात् अन्तिम लक्ष्य थियो-सुशासन, पारदर्शिता, र युवाहरूको आवाज सुनिने राज्य व्यवस्था।
गत एक वर्षमा सरकारले केही संरचनात्मक परिवर्तन गरेको छ, तर जनमानसको अपेक्षा र वास्तविकता बीच अझै पनि ठूलो खाडल छ। सरकारले जेन्जी सहिद दिवस घोषणा गरेको छ, बाढीपीडितका लागि राहत व्यवस्था गरेको छ, र चुनावी सरकार गठन गरेको छ। तर जनमानसले चाहेको छ-भ्रष्टाचार विरुद्ध ठोस कारबाही, देशमै रोजगारीको वातावरण, डिजिटल स्वतन्त्रताको रक्षा, र पीडितहरूको परिवारलाई न्याय।
अहिलेको सुशासन अवस्थालाई आशा र चिन्ताको मिश्रणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। सकारात्मक पक्षमा राजनीतिक स्थिरताको प्रयास, विपद् व्यवस्थापनमा सरकारी सक्रियता, र प्रतीकात्मक कदमहरू छन्। तर चुनौतीपूर्ण पक्षमा भ्रष्टाचार मुद्दामा ढिलासुस्ती, आर्थिक मन्दी र बेरोजगारी, र दीर्घकालीन सुशासन रणनीतिको अभाव देखिन्छ।
"बिदाको घोषणा मात्र होइन, सुशासनको प्रतिबद्धता चाहिएको छ"- यो सन्देश दुवै पक्षका लागि महत्त्वपूर्ण छ। राज्य पक्षका लागि बिदाको घोषणा सजिलो छ, तर सुशासनको बाटो कठिन छ। जेन्जी आन्दोलनको मर्म बुझेर ठोस नीतिगत सुधार गर्नुपर्छ, र भ्रष्टाचार विरुद्धको लडाइँमा राजनीतिक इच्छाशक्ति देखाउनुपर्छ। आम नागरिकका लागि आन्दोलनको मर्म बिर्सनु हुँदैन-यो केवल एक दिनको घटना थिएन, एउटा आन्दोलन थियो। सरकारलाई जिम्मेवार बनाउन निरन्तर दबाब दिनुपर्छ, र आशा र आक्रोशको सन्तुलन कायम राख्दै रचनात्मक आवाज उठाउनुपर्छ।
आजको दिन केवल शहीदहरूको सम्झना मात्र होइन-यो एउटा प्रतिबद्धताको दिन पनि हो। सरकारले बिदाको घोषणा गरेको छ, तर अब आवश्यक छ-सुशासनको बाटोमा अगाडि बढ्ने ठोस कदम।
जेन्जी आन्दोलनको मोक्ष थियो- न्याय, पारदर्शिता, र युवाहरूको आवाज सुनिने राज्य। के हामी त्यो बाटोमा छौं? यो प्रश्न आज हामी सबैले आफैंसँग गर्नुपर्छ।
सम्पादकीय सन्देश: बिदाको घोषणा सजिलो छ, तर सुशासनको बाटो कठिन छ। आजको दिनले हामीलाई यही सम्झाओस्।
