काठमाडौं । हिन्दू धार्मिक तथा आध्यात्मिक परम्परामा चर्चित भविष्य मालिकामा कलियुगको अन्त्यसँग सम्बन्धित विभिन्न खगोलीय, प्राकृतिक तथा आध्यात्मिक परिवर्तनहरूको वर्णन गरिएको विश्वास गरिन्छ। उक्त धार्मिक मान्यताअनुसार कलियुगको अन्त्यतर्फ ग्रह-नक्षत्रको गति, सूर्य-चन्द्रमाको प्रकाश तथा पृथ्वीमा देखिने विभिन्न प्राकृतिक घटनामा असामान्य परिवर्तनहरू हुँदै जाने उल्लेख छ।

भविष्य मालिका सम्बन्धी प्रस्तुत व्याख्यामा चन्द्रमाको किरण धमिलो देखिनु, सूर्यको ताप तथा प्रकाश अत्यधिक प्रखर हुनु, १३ दिनको पक्ष दोहोरिनु, उल्कापिण्ड खस्नु तथा एउटै दिन औँसी वा पूर्णिमासँग संक्रान्ति पर्नु जस्ता घटनालाई सम्भावित संकेतका रूपमा उल्लेख गरिएको छ।

त्यसैगरी, एउटै पक्षमा सूर्यग्रहण र चन्द्रग्रहण देखिनु, असमयमा सूर्य तथा चन्द्रमाको वरिपरि मण्डल देखिनु, ग्रह-नक्षत्रको गतिमा अस्वाभाविक परिवर्तन आउनु तथा ग्रहहरू आफ्नो निर्धारित स्थितिमा नरहनुजस्ता विषय पनि धार्मिक ग्रन्थको व्याख्यामा समेटिएका छन्।

मन्दिर र आध्यात्मिक क्षेत्रमा पनि अधोगतिको संकेत

भविष्य मालिका सम्बन्धी मान्यतामा कलियुगको अन्त्यतर्फ धार्मिक तथा आध्यात्मिक क्षेत्रमा समेत गम्भीर परिवर्तन आउने उल्लेख गरिएको छ। मन्दिरमा चट्याङ पर्नु, ध्वजा जल्नु, मूर्ति चोरी हुनु, मन्दिर परिसरमा अधार्मिक गतिविधि बढ्नु तथा पूजा–आराधनामा शुद्धता र अनुशासन कमजोर हुनु जस्ता घटनालाई अधर्म बढ्दै गएको संकेतका रूपमा व्याख्या गरिएको छ।

त्यस्तै, पुजारी तथा दर्शनार्थीमा समेत धार्मिक अनुशासन कमजोर हुने, मन्दिर तथा आध्यात्मिक स्थलको संरक्षण र व्यवस्थापनमा बेवास्ता हुने तथा कतिपय स्थानमा देवी-देवताको नियमित पूजा-आराधना बन्द हुने अवस्थासमेत आउने धार्मिक विश्वास प्रस्तुत गरिएको छ।
अधर्मको सीमा पार भएपछि 

कल्कि अवतार र सत्ययुगको स्थापना

उक्त धार्मिक मान्यताअनुसार जब पृथ्वीमा पाप, अधर्म र अनैतिकताको सीमा पार हुनेछ, त्यसपछि भगवान् विष्णुको कल्कि अवतार हुने र अधर्मको अन्त्य गर्दै नयाँ युगको सुरुवात हुने विश्वास गरिन्छ। यस क्रममा नयाँ सूर्य, नयाँ चन्द्रमा र नयाँ नक्षत्रहरूको स्थापना हुने तथा सत्ययुगको पुनःस्थापना हुने भविष्यवाणी गरिएको छ।

यद्यपि, यी विषयहरू धार्मिक तथा आध्यात्मिक विश्वासमा आधारित व्याख्या हुन्; आधुनिक विज्ञानले प्रमाणित गरेका भविष्यवाणीका रूपमा लिनु हुँदैन। भविष्य मालिका सम्बन्धी विभिन्न संस्करण र व्याख्यामा विवरणसमेत फरक–फरक पाइन्छन्।