नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) । स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ कार्यान्वयनपछि पाल्हीनन्दन गाउँपालिकाले नागरिकमैत्री सेवा, प्रशासनिक सुधार, डिजिटल प्रविधिको विस्तार तथा वित्तीय अनुशासनमा उल्लेखनीय प्रगति हासिल गरेको छ । गाउँपालिकालाई आधुनिक, पारदर्शी र उत्तरदायी स्थानीय सरकारका रूपमा स्थापित गर्ने अभियानमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत दिनेश कुमार काहार गौड को नेतृत्वलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ ।

प्रशासनिक सुधार र डिजिटल सेवाको विस्तार

प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत गौडको नेतृत्वमा गाउँपालिकाले सूचना तथा सञ्चार प्रविधिमा आधारित सेवा प्रणालीलाई प्राथमिकता दिँदै प्रशासनिक सुधारलाई तीव्रता दिएको छ । पालिका तथा वडा कार्यालयहरूबाट प्रवाह हुने सेवाहरूलाई क्रमशः एकीकृत डिजिटल प्रणालीमा आबद्ध गर्ने कार्य अघि बढाइएको छ ।

नागरिकलाई सहज, छिटो र प्रभावकारी सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले डिजिटल हेल्प डेस्क (Digital Help Desk) तथा अनलाइन गुनासो व्यवस्थापन प्रणाली सञ्चालनमा ल्याउने पहल गरिएको छ । यसले सेवाग्राहीलाई कार्यालय धाउनुपर्ने बाध्यता कम गर्दै सेवा प्रवाहलाई थप सरल बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।

कार्यसम्पादनमा आधारित व्यवस्थापन प्रणाली लागू गरी कर्मचारी संयन्त्रलाई थप उत्तरदायी, अनुशासित र परिणाममुखी बनाउने प्रयास गरिएको छ । साथै सेवा प्रवाहलाई व्यवस्थित बनाउन कार्यसञ्चालन विधि (SOP) तथा पदगत कार्यविवरण कार्यान्वयनमा ल्याइएको छ ।

वित्तीय अनुशासन र परिणाममुखी बजेट नीति

आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट निर्माण प्रक्रियामा मितव्ययिता, पारदर्शिता तथा परिणाममुखी खर्च व्यवस्थापनलाई केन्द्रमा राखिएको छ । प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत गौडको समन्वयमा अनावश्यक चालु खर्च नियन्त्रण गर्दै विकासमुखी कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिने नीति अवलम्बन गरिएको छ ।

इन्धन, बैठक भत्ता, सवारी भाडा लगायतका खर्चलाई आवश्यक सीमाभित्र राखी उपलब्ध स्रोतलाई उत्पादनशील तथा जनमुखी योजनातर्फ केन्द्रित गरिएको छ। विगतका बेरुजु न्यूनीकरण, वित्तीय अनुशासन सुदृढीकरण तथा सार्वजनिक खर्चको प्रभावकारिता वृद्धि गाउँपालिकाका प्रमुख प्राथमिकतामा परेका छन् ।

स्रोत सुनिश्चितता नभएका साना तथा अनुत्पादक योजनामा बजेट विनियोजन नगर्ने, अधुरा आयोजना सम्पन्न गर्ने तथा उपभोक्ता समितिमार्फत सञ्चालन हुने योजनामा जवाफदेहिता अभिवृद्धि गर्ने नीति कार्यान्वयनमा ल्याइएको छ ।

सहभागितामूलक योजना र पारदर्शी शासन

गाउँपालिकाले आगामी बजेट तथा कार्यक्रम तर्जुमामा सहभागितामूलक योजना प्रक्रियालाई प्राथमिकता दिएको छ । प्रत्येक वडाबाट स्थानीय आवश्यकताका योजना संकलन गरी नागरिक, समुदाय तथा सरोकारवालाका सुझावलाई समेटेर विकास योजनाको प्राथमिकता निर्धारण गर्ने अभ्यासलाई संस्थागत बनाइएको छ ।

बजेट तथा विकास योजनासम्बन्धी जानकारी सार्वजनिक गरी नागरिकको सुझाव समयमै संकलन गर्ने कार्यले पारदर्शी र जवाफदेही शासन प्रणाली निर्माणमा सहयोग पुर्‍याएको छ ।

पाँच प्रमुख प्राथमिकतामा केन्द्रित बजेट

गाउँपालिकाले आगामी बजेटलाई पाँच रणनीतिक क्षेत्रमा केन्द्रित गरेको छ-

आर्थिक विकास : कृषि आधुनिकीकरण, यान्त्रिकीकरण, सहकारी सुदृढीकरण तथा रोजगारी सिर्जना ।

सामाजिक विकास : शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर अभिवृद्धि ।

पूर्वाधार विकास : सडक, पुल, सिँचाइ तथा दिगो पूर्वाधार निर्माण ।

वातावरण तथा जोखिम व्यवस्थापन : वातावरण संरक्षण, फोहोर व्यवस्थापन, विपद् पूर्वतयारी र जलवायु अनुकूलन ।

संस्थागत विकास तथा सुशासन : प्रशासनिक सुधार, डिजिटल सेवा विस्तार र पारदर्शी सेवा प्रवाह ।

नेतृत्व र समन्वयको उदाहरण

पालिका अध्यक्ष बैजु प्रसाद गुप्ता नेतृत्वको जनप्रतिनिधि टोली र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत दिनेश कुमार काहार गौड बीचको प्रभावकारी समन्वयले विकास निर्माण, सेवा प्रवाह तथा सुशासनका प्रयासलाई थप सशक्त बनाएको छ । राजनीतिक नेतृत्व र प्रशासनिक संयन्त्रबीचको सहकार्यले पालिकालाई परिणाममुखी शासनतर्फ उन्मुख गराएको स्थानीय सरोकारवालाहरूको बुझाइ छ ।

प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत दिनेश कुमार काहार गौडको नेतृत्वमा पाल्हीनन्दन गाउँपालिकाले प्रशासनिक सुधार, डिजिटल रूपान्तरण, वित्तीय अनुशासन र सुशासनका क्षेत्रमा थालेका पहलहरूले स्थानीय सरकारप्रतिको नागरिक विश्वास बढाएको छ । आधुनिक प्रविधिमैत्री, पारदर्शी र उत्तरदायी स्थानीय सरकार निर्माणतर्फ पाल्हीनन्दन गाउँपालिकाले उदाहरणीय अभ्यास स्थापित गर्दै अघि बढिरहेको देखिन्छ ।