चितवन । चितवनमा जारी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को पहिलो महाधिवेशन केवल संगठनात्मक औपचारिकता मात्र होइन, पार्टीको भावी राजनीतिक दिशा, आन्तरिक लोकतन्त्र र नेतृत्व क्षमताको महत्वपूर्ण परीक्षणका रूपमा हेरिएको छ। बन्दसत्रलाई सम्बोधन गर्दै सभापति रवि लामिछाने ले महाधिवेशनका छलफललाई स्वस्थ, मर्यादित र पार्टीभित्रै सीमित राख्न आग्रह गरेपछि रास्वपाभित्रको वर्तमान अवस्था र आगामी चुनौतीबारे व्यापक चर्चा सुरु भएको छ।
नेपाली राजनीतिमा परम्परागत दलहरूको विकल्पका रूपमा उदाएको रास्वपाले छोटो समयमै उल्लेखनीय जनसमर्थन प्राप्त गरेको थियो। तर जनआकर्षणलाई दीर्घकालीन राजनीतिक संस्थागत शक्तिमा रूपान्तरण गर्न आन्तरिक एकता, स्पष्ट वैचारिक आधार र प्रभावकारी संगठन निर्माण अपरिहार्य मानिन्छ। यही सन्दर्भमा सभापति लामिछानेको ‘सडकमा तमासा होइन, हलभित्र समाधान’ भन्ने सन्देशलाई पार्टीभित्र देखिन थालेका मतभेद र आकाङ्क्षाहरूलाई व्यवस्थापन गर्ने प्रयासका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ।
रास्वपामा नयाँ पुस्ता, फरक पृष्ठभूमि र विविध सोच भएका नेताकार्यकर्ताको उपस्थिति रहेकाले विचार र दृष्टिकोणमा भिन्नता हुनु स्वाभाविक मानिन्छ। तर ती मतभेद सार्वजनिक विवादमा परिणत भए पार्टीको छविमा नकारात्मक असर पर्न सक्ने भएकाले नेतृत्व त्यसप्रति सचेत देखिएको छ। विशेषगरी परम्परागत दलहरूको गुटबन्दी, आन्तरिक कलह र शक्ति संघर्षको आलोचना गर्दै उदाएको रास्वपाले आफ्नै घरभित्र त्यस्तै समस्या दोहोरिन नदिनुपर्ने दबाब पनि उत्तिकै छ।
यो महाधिवेशन रास्वपाका लागि वैचारिक स्पष्टता स्थापित गर्ने अवसरका रूपमा समेत हेरिएको छ। हालसम्म पार्टीमाथि स्पष्ट राजनीतिक दर्शनभन्दा लोकप्रिय नारामा बढी निर्भर रहेको आरोप लाग्दै आएको छ। त्यसैले महाधिवेशनले पार्टीको सिद्धान्त, नीति, संगठनात्मक संरचना र भविष्यको कार्यदिशा स्पष्ट पार्न सकेमा रास्वपाको राजनीतिक विश्वसनीयता अझ बलियो बन्न सक्छ। अन्यथा, जनआकर्षणको लहरमा अघि बढेको दलका रूपमा मात्र सीमित रहने जोखिम कायमै रहनेछ।
कुनै पनि राजनीतिक दलको पहिलो महाधिवेशन त्यसको परिपक्वताको महत्वपूर्ण सूचक मानिन्छ। आन्दोलन, असन्तुष्टि र परिवर्तनको चाहनाबाट जन्मिएको दललाई संस्थागत रूपमा बलियो बनाउन आन्तरिक लोकतन्त्र र अनुशासनबीचको सन्तुलन अनिवार्य हुन्छ। चितवनबाट सभापति रवि लामिछानेले दिएको सन्देशले नेतृत्व पार्टीभित्र बलियो नियन्त्रण कायम गर्न चाहन्छ भन्ने संकेत गरे पनि फरक विचारलाई सम्मान गर्ने लोकतान्त्रिक संस्कार जोगाउनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ। अब रास्वपाले असहमतिलाई व्यवस्थापन गर्दै संगठनात्मक एकता कायम राख्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने प्रश्नको उत्तर यही महाधिवेशनले दिनेछ, जसले नेपाली राजनीतिमा पार्टीको दीर्घकालीन भूमिका र सान्दर्भिकता निर्धारण गर्नेछ।
