काठमाडौं । बजारमा पर्याप्त मात्रामा खाना पकाउने ग्यास उपलब्ध रहेको सरकारी दाबी भइरहे पनि उपभोक्ताले सहज रूपमा ग्यास पाउन नसकेको गुनासो बढिरहेका बेला काठमाडौंको एक प्रतिष्ठित होटलमा ठूलो परिमाणमा ग्यास सिलिन्डर मौज्दात भेटिएको छ । उद्योग मन्त्रालय मातहतको वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले गरेको अनुगमनका क्रममा होटल रेडिसनमा नेपाल ग्यास र एसटीसी ग्यासका गरी १८४ वटा सिलिन्डर फेला पारेको हो ।
ग्यासको आपूर्ति पर्याप्त हुँदाहुँदै बजारमा अभाव देखिएको गुनासो आएपछि विभागले होटल तथा विभिन्न व्यावसायिक प्रतिष्ठानमा निगरानी बढाएको थियो । सोही क्रममा गरिएको अनुगमनमा होटल रेडिसनमा उपभोक्ताका लागि बजारमा उपलब्ध हुनुपर्ने ठूलो संख्यामा ग्यास सिलिन्डर मौज्दात रहेको भेटिएको विभागले जनाएको छ ।
विभागका अनुसार होटलमा नेपाल ग्यासका ११७ वटा भरिएका सिलिन्डर भेटिएका छन् भने एसटीसी ग्यासका ६७ वटा सिलिन्डर समेत मौज्दात अवस्थामा फेला परेका छन् । यसबाहेक होटलका विभिन्न चुलोमा करिब ७० वटा सिलिन्डर प्रयोग भइरहेको समेत अनुगमनका क्रममा पाइएको विभागले जनाएको छ ।
ठूला होटल तथा व्यावसायिक प्रतिष्ठानले आफ्नो आवश्यकताअनुसार ग्यास प्रयोग गर्न पाउने भए पनि बजारमा उपभोक्ताले अभाव झेलिरहेको अवस्थामा अत्यधिक मौज्दात राखिएको विषयलाई विभागले गम्भीर रूपमा लिएको छ । विभागले होटलमा भेटिएका सिलिन्डरको अवस्था, प्रयोगको प्रकृति र मौज्दात राख्नुको कारणसमेत अध्ययन गरिरहेको जनाएको छ ।
सरकारी निकायका अनुसार ठूला होटलहरूले ४० वटासम्म सिलिन्डर खाली भएपछि ग्यास अर्डर गर्न पाउने व्यवस्था छ । यस्तो अवस्थामा होटलमा एकैपटक ठूलो संख्यामा भरिएका सिलिन्डर भेटिनुले बजार व्यवस्थापन र आपूर्ति प्रणालीमाथि प्रश्न उठाएको छ ।
पछिल्लो समय काठमाडौं उपत्यकासहित विभिन्न क्षेत्रमा ग्यास सहज रूपमा नपाएको, डिपो तथा विक्रेतासमक्ष उपभोक्ताको लामो लाइन लाग्ने गरेको र कतिपय अवस्थामा ग्यासका लागि अतिरिक्त रकम तिर्नुपरेको गुनासो सार्वजनिक हुँदै आएको छ । सरकारले भने बजारमा पर्याप्त ग्यास रहेको र आपूर्ति व्यवस्थामा समस्या नरहेको बताउँदै आएको छ ।
यही विरोधाभासबीच होटल तथा व्यावसायिक प्रतिष्ठानमा गरिएको अनुगमनले ग्यासको वितरण प्रणालीमाथि थप निगरानी आवश्यक रहेको देखाएको छ । बजारमा ग्यासको अभाव देखिनु तर ठूला प्रतिष्ठानमा ठूलो संख्यामा सिलिन्डर मौज्दात रहनुले आपूर्ति तथा वितरणको वास्तविक अवस्थाबारे थप अनुसन्धान गर्नुपर्ने देखिएको छ ।
उद्योग मन्त्रालयले उपभोक्ताले बजारमा ग्यास अभाव झेलिरहेका बेला होटलमा ठूलो संख्यामा सिलिन्डर मौज्दात भेटिएको विषयलाई गम्भीर रूपमा लिएको जनाएको छ । मन्त्रालयका अनुसार होटल रेडिसनमाथि आवश्यक छानबिन गरी कानुनअनुसार कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढाउने तयारी भइरहेको छ ।
विभागले आगामी दिनमा पनि होटल, रेस्टुरेन्ट, व्यावसायिक प्रतिष्ठान तथा अन्य ठूला उपभोक्ताको ग्यास मौज्दातबारे अनुगमनलाई निरन्तरता दिने संकेत गरेको छ । बजारमा आपूर्ति सहज बनाउने, उपभोक्ताले निर्धारित मूल्यमा ग्यास पाउने अवस्था सुनिश्चित गर्ने तथा अनावश्यक मौज्दात र कृत्रिम अभाव सिर्जना हुन नदिने उद्देश्यले अनुगमनलाई थप प्रभावकारी बनाउने तयारी गरिएको छ ।
ग्यासजस्तो दैनिक उपभोग्य अत्यावश्यक वस्तुको आपूर्ति र वितरणमा कुनै एक पक्षको असन्तुलनले समग्र बजारमा असर पार्न सक्ने भएकाले सरकारले उत्पादनदेखि वितरण र अन्तिम उपभोक्तासम्मको अवस्थालाई सूक्ष्म रूपमा निगरानी गर्नुपर्ने देखिएको छ । होटल रेडिसनमा भेटिएको ठूलो मौज्दातले पनि बजारमा देखिएको ग्यास अभावको वास्तविक कारण पहिचान गर्न सरकारमाथि थप दबाब बढाएको छ ।
