डोल्पा । कर्णाली प्रदेशको विकट हिमाली जिल्ला डोल्पामा पहिलोपटक व्यावसायिक रूपमा याक चिज उत्पादन हुने भएको छ। जगदुल्ला गाउँपालिका र दुग्ध विकास संस्थान (डीडीसी) बीच चिज उद्योग सञ्चालनसम्बन्धी सम्झौता भएसँगै जिल्लामा चौरीपालनलाई व्यावसायिक आयआर्जनको माध्यम बनाउने नयाँ बाटो खुलेको हो।
जगदुल्ला गाउँपालिका–४ स्थित भालु व्यावसायिक चौरी फर्ममा चिज उद्योग स्थापना गरिने भएको छ। उद्योग सञ्चालनका लागि आवश्यक प्राविधिक सहयोग तथा तालिम डीडीसीले उपलब्ध गराउनेछ।
सम्झौताअनुसार उद्योगको सञ्चालन तथा नियमित उत्पादनको जिम्मेवारी गाउँपालिकाले लिनेछ। उत्पादन भएको याक चिज भने डीडीसीले खरिद गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ। यसले स्थानीय चौरीपालक किसानले उत्पादन गरेको दूध तथा चिजको बजार सुनिश्चित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
डोल्पाको हिमाली भूगोल र चिसो हावापानी चौरीपालनका लागि अनुकूल मानिन्छ। तर व्यावसायिक बजारको अभाव र उत्पादनलाई प्रशोधन गर्ने संरचना नहुँदा स्थानीय चौरीपालक किसानले अपेक्षित लाभ लिन सकेका थिएनन्। अब चिज उद्योग स्थापना भएपछि स्थानीय उत्पादनलाई प्रशोधन गरी बजारसम्म पुर्याउने आधार तयार हुने भएको छ।
सम्झौताले केवल चिज उत्पादन सुरु गर्ने मात्र नभई स्थानीय चौरीपालन, रोजगारी र किसानको आयआर्जन बढाउने सम्भावना समेत बोकेको छ। उत्पादनको बजार डीडीसीले सुनिश्चित गर्ने भएपछि किसानहरूलाई व्यावसायिक चौरीपालनतर्फ आकर्षित गर्नसमेत सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
स्थानीयस्तरमै उत्पादन, प्रशोधन र बजारको व्यवस्था हुन थालेपछि डोल्पाको चौरीपालन परम्परागत जीविकोपार्जनबाट विस्तारै व्यावसायिक कृषि–पशुपालनको मोडेलमा रूपान्तरण हुने अपेक्षा गरिएको छ।
डोल्पामा सुरु हुन लागेको याक चिज उद्योगले स्थानीय उत्पादनलाई राष्ट्रिय बजारसँग जोड्ने मात्र होइन, हिमाली क्षेत्रका किसानका लागि आफ्नै भूगोल र स्रोतमा आधारित नयाँ आर्थिक सम्भावनाको ढोका खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
